Ustawa frankowa (Dz.U. 2026 poz. 985) wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 r.
Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego weszła w życie 7 sierpnia 2026 r. Od doręczenia bankowi pozwu konsumenta obowiązek spłaty świadczeń wstrzymuje się z mocy prawa do prawomocnego zakończenia sprawy.
Kogo dotyczy ustawa
Ustawa stosuje się do spraw o roszczenia z umowy kredytu lub pożyczki hipotecznej denominowanej lub indeksowanej do franka szwajcarskiego, zawartej z konsumentem. Obejmuje też spadkobierców konsumenta, osoby, które przystąpiły do długu lub poręczyły za niego, oraz osoby ponoszące odpowiedzialność rzeczową (art. 1 ust. 1–2). Nie stosuje się jej do postępowań grupowych, upadłościowych i restrukturyzacyjnych (art. 2 ust. 3).
Wstrzymanie spłat po pozwie
Z chwilą doręczenia pozwanemu pozwu wniesionego przez konsumenta obowiązek spełniania świadczeń wynikających z umowy kredytu ulega wstrzymaniu z mocy prawa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania (art. 3 ust. 1). Wstrzymanie spłat nie może być uznane za niewykonanie umowy (art. 3 ust. 2). Nie trzeba składać osobnego wniosku o zabezpieczenie: taki wniosek przewodniczący pozostawia w aktach bez dalszych czynności (art. 3 ust. 5).
Zakaz zgłoszeń do BIK i wypowiedzenia
W czasie wstrzymania bank nie może rozwiązać umowy ani zgłosić albo udostępnić informacji o niespełnieniu świadczeń. Dotyczy to m.in. biur informacji gospodarczej, instytucji pożyczkowych i instytucji finansowych będących podmiotami zależnymi od banków (art. 3 ust. 3). Jeżeli bank zgłosił dane przed doręczeniem pozwu, ma miesiąc na powiadomienie instytucji o tym skutku, a te muszą wykreślić dane w ciągu miesiąca (art. 3 ust. 4).
Art. 3 ust. 6 dodaje, że bank nie może odmówić przyjęcia świadczenia, jeśli łączna wysokość spełnionych już świadczeń jest niższa od kwoty kredytu udostępnionej kredytobiorcy.
Terminy, które warto znać
Art. 16 przewiduje zwrot połowy opłaty sądowej, jeśli konsument cofnie pozew, apelację albo skargę kasacyjną w ciągu 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy. Licząc od 7 sierpnia 2026 r., termin upływa 7 lutego 2027 r., czyli w niedzielę. Dlatego bezpieczniej zrobić to wcześniej, np. do piątku 5 lutego 2027 r.
Art. 18 ust. 1 nakłada na kredytodawcę obowiązek powiadomienia w ciągu 2 miesięcy od wejścia w życie ustawy instytucji, które otrzymały informacje o niespłacaniu świadczeń w sprawach już wszczętych. Termin ten minął 7 października 2026 r. Dla spraw pozwów doręczonych później termin biegnie od doręczenia (art. 18 ust. 2).
Co to oznacza w praktyce
Ustawa zmienia procedurę, a nie wysokość zadłużenia. Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, a strona może zostać przesłuchana na piśmie (art. 4 i 7). Powództwo wzajemne można wnieść do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji (art. 8). Wyrok drugiej instancji wydaje jeden sędzia, z wyjątkiem przypadków z art. 367[1] § 3 KPC (art. 11). Ten artykuł opisuje przepisy; nie jest poradą prawną, a każdą sprawę trzeba oceniać indywidualnie.
Skąd wzięła się ta ustawa
Ustawa dotyczy spraw o kredyty denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego, czyli umów, w których wysokość zobowiązania zależała od kursu franka. Art. 15 ustawy zmienia wcześniejszą ustawę z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. poz. 614), w art. 18 ust. 1, dodając zasadę o miejscu wytoczenia powództwa, gdy powód nie ma miejsca zamieszkania w Polsce. Ustawa z 29 maja 2026 r. jest więc kolejnym krokiem w tej samej sprawie.
Co ustawa mówi o rozstrzyganiu sporów
Art. 4 pozwala sądowi rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym nawet wtedy, gdy strona wnosiła o wysłuchanie na rozprawie. Wtedy sąd wyznacza co najmniej dwutygodniowy termin do złożenia pism procesowych (art. 4 ust. 2). Art. 6 pozwala przesłuchać świadka zdalnie mimo sprzeciwu z art. 263[1] KPC. Art. 7 pozwala przesłuchać stronę przez złożenie zeznań na piśmie, jeśli nie trzeba odbierać przyrzeczenia. Art. 10 przewiduje uproszczone uzasadnienie wyroku, z odesłaniem do pozwu i pism.
Koszty procesu przy potrąceniu
Art. 5 dotyczy sytuacji, w której bank składa oświadczenie o potrąceniu po wytoczeniu powództwa, a konsument nie kwestionuje zasadności potrącenia. Wtedy bank ponosi koszty procesu w części, w jakiej powództwo zostało oddalone wskutek potrącenia, niezależnie od wyniku sprawy. Art. 19 stosuje tę zasadę do spraw wszczętych przed wejściem ustawy w życie.
Wejście w życie i zakres czasowy
Art. 17 ust. 1 stosuje ustawę do spraw wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie, z wyjątkiem składu trzech sędziów wyznaczonego wcześniej. Art. 17 ust. 2 określa, że skutki wstrzymania spłat dla spraw, w których pozew został doręczony przed wejściem w życie, następują właśnie z dniem wejścia w życie ustawy.
Co warto zrobić, jeśli masz taką umowę
Sprawdź datę doręczenia pozwu, bo od niej zależą terminy z art. 18 ust. 2. Sprawdź, czy bank złożył oświadczenie o potrąceniu i czy go zakwestionowałeś. Zapisz terminy z art. 16, bo po ich upływie zwrot połowy opłaty nie przysługuje. Pamiętaj, że ustawa nie zmienia wysokości zadłużenia, a każdą sprawę trzeba ocenić indywidualnie, najlepiej z pomocą prawnika.
Najczęstsze pytania
Czy po doręczeniu pozwu raty przestają być płatne?
Tak, z mocy prawa do czasu prawomocnego zakończenia sprawy (art. 3 ust. 1). Wstrzymanie nie jest uznawane za niewykonanie umowy (art. 3 ust. 2).
Czy bank może zgłosić zaległości do BIK w tym czasie?
Nie. W czasie wstrzymania bank nie może zgłaszać ani udostępniać informacji o niespełnieniu świadczeń, m.in. biurom informacji gospodarczej (art. 3 ust. 3).
Do kiedy trzeba cofnąć pozew, by odzyskać połowę opłaty?
Według art. 16 do 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy. Licząc od 7 sierpnia 2026 r., termin przypada na 7 lutego 2027 r. (niedziela), dlatego bezpieczniej zrobić to do 5 lutego 2027 r.
Źródła
Dane sprawdzone: 01.11.2026. Tekst opisuje przepisy i komunikaty, nie jest poradą prawną, podatkową ani finansową.
Powiązany poradnik: Poradnik: ustawa frankowa 2026, co zmienia.